10 Κανόνες Ψηφιακής Ασφάλειας για Παιδιά
Ένας πρακτικός οδηγός για γονείς: 10 απλοί κανόνες που μπορείτε να συζητήσετε με το παιδί σας για ασφαλή χρήση internet, social media και gaming.
Ο οδηγός αυτός γράφτηκε για γονείς και εκπαιδευτικούς που θέλουν να ξεκινήσουν μια ανοιχτή συζήτηση για την ψηφιακή ασφάλεια με παιδιά ηλικίας 6–14. Διαβάστε τους κανόνες μαζί με το παιδί σας, έναν κάθε φορά, και κάντε τους αφορμή για κουβέντα — όχι για διάλεξη.
Κράτα τα προσωπικά σου στοιχεία μυστικά
Το ονοματεπώνυμο, η διεύθυνση, το σχολείο, το τηλέφωνο και οι φωτογραφίες δεν μοιράζονται online — ούτε σε παιχνίδια, ούτε σε chat, ούτε σε social media.
Συμβουλή για γονείς: εξηγήστε ότι «προσωπικό» σημαίνει οτιδήποτε βοηθά κάποιον άγνωστο να βρει το παιδί στον πραγματικό κόσμο.
Χρησιμοποίησε δυνατούς και μοναδικούς κωδικούς
Κάθε λογαριασμός θέλει διαφορετικό κωδικό, με τουλάχιστον 12 χαρακτήρες, γράμματα, αριθμούς και σύμβολα. Οι κωδικοί δεν λέγονται σε φίλους.
Συμβουλή για γονείς: χρησιμοποιήστε έναν password manager για να θυμάστε εσείς τους κωδικούς αντί για το παιδί.
Μην μιλάς με αγνώστους online
Αν κάποιος που δεν γνωρίζεις στη ζωή προσπαθεί να επικοινωνήσει, στέλνει friend request ή ζητά προσωπικές πληροφορίες, το παιδί λέει «όχι» και το αναφέρει σε έναν ενήλικα.
Συμβουλή για γονείς: επιβεβαιώστε ότι το παιδί ξέρει πως ένας «διαδικτυακός φίλος» δεν είναι φίλος με την πραγματική έννοια.
Σκέψου πριν πατήσεις «κοινοποίηση»
Ό,τι ανεβαίνει online μπορεί να μείνει για πάντα. Πριν ποστάρει φωτογραφία, βίντεο ή σχόλιο, το παιδί ρωτά: «Θα ήθελα η γιαγιά μου ή ο δάσκαλός μου να το δει;»
Συμβουλή για γονείς: κάντε μαζί έναν έλεγχο ρυθμίσεων απορρήτου στις εφαρμογές που χρησιμοποιεί.
Πρόσεχε τα ψεύτικα μηνύματα (phishing)
Δώρα, δωρεάν V-Bucks, κερδίσατε λαχειοφόρο, «ο λογαριασμός σου θα κλείσει» — τα περισσότερα είναι απάτες. Δεν πατάμε παράξενα link και δεν βάζουμε κωδικούς σε άγνωστες σελίδες.
Συμβουλή για γονείς: δείξτε 2-3 παραδείγματα phishing email μαζί, ώστε το παιδί να μάθει πώς μοιάζουν.
Αν δεις κάτι που σε ενοχλεί, μίλα σε έναν ενήλικα
Άσχημες εικόνες, εκφοβισμός, μηνύματα που φοβίζουν ή στενοχωρούν — το παιδί το λέει σε γονέα, δάσκαλο ή έναν έμπιστο ενήλικα. Δεν φταίει ποτέ το παιδί.
Συμβουλή για γονείς: υποσχεθείτε ότι δεν θα υπάρξει τιμωρία αν σας πουν κάτι που είδαν — έτσι θα σας μιλάνε πραγματικά.
Μην κάνεις bullying — και μην ανέχεσαι bullying
Οι λέξεις πληγώνουν το ίδιο online και offline. Δεν στέλνουμε προσβλητικά μηνύματα, δεν διαδίδουμε ψέματα και υπερασπιζόμαστε όποιον δεχτεί εκφοβισμό.
Συμβουλή για γονείς: εξηγήστε πώς να κάνει block, report και screenshot όταν χρειάζεται.
Έλεγξε αν αυτό που διαβάζεις είναι αλήθεια
Στο internet υπάρχουν πολλά fake news και ψεύτικα βίντεο (deepfakes). Πριν το πιστέψει ή το προωθήσει, το παιδί ελέγχει την πηγή και ρωτά κάποιον μεγαλύτερο.
Συμβουλή για γονείς: κάντε μαζί ένα «τεστ πηγής» σε ένα viral post — ποιος το είπε, πότε, πού.
Κράτα ισορροπία με τον χρόνο οθόνης
Ύπνος, φαγητό και σχολείο πριν το τηλέφωνο. Το παιδί συμφωνεί με τους γονείς πόσες ώρες παίζει και κάνει διαλείμματα κάθε 30-45 λεπτά.
Συμβουλή για γονείς: ορίστε «ώρες χωρίς οθόνη» (π.χ. στο τραπέζι και μία ώρα πριν τον ύπνο) που ισχύουν και για εσάς.
Θυμήσου: μπορείς πάντα να ζητήσεις βοήθεια
Αν το παιδί μπερδευτεί, φοβηθεί ή κάνει ένα λάθος online, δεν μένει μόνο του. Υπάρχει πάντα ένας ενήλικας που μπορεί να βοηθήσει — χωρίς κριτική.
Συμβουλή για γονείς: γραμμή SafeLine 210 6007686 (safeline.gr) για αναφορά παράνομου περιεχομένου, και 116 111 για ψυχολογική υποστήριξη παιδιών.
Θέλετε το παιδί σας να μάθει όλα αυτά παίζοντας;
Το SafeKids Cyber Academy μετατρέπει αυτούς τους κανόνες σε διαδραστικές αποστολές, προσαρμοσμένες στην ηλικία (6–8, 9–11, 12–14). Το παιδί μαθαίνει παίζοντας, εσείς βλέπετε την πρόοδό του.
Ο οδηγός συντάσσεται από την ομάδα του SafeKids Cyber Academy και ενημερώνεται τακτικά. Δεν αντικαθιστά την επαγγελματική συμβουλή σε περιπτώσεις σοβαρών περιστατικών ασφαλείας.